บันทึกการเรียนครั้งที่ 4

วิชา การจัดประสบการณ์ศิลปะสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัย

กลุ่มเรียน 106 วันที่ 26 เดือนมกราคม พ.ศ.2558

หลักการจัดกิจกรรมและประสบการณ์ศิลปะสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัย

ความสำคัญ

ศิลปะเป็นพื้นฐานทางการศึกษาสำหรับเด็กปฐมวัย เพราะศิลปะช่วยให้เด็กปฐมวัยมีประสบการณ์ที่หลากหลายเช่น ประสบการณ์ด้านการสำรวจ(สังเกตสิ่งแวดล้อมรอบตัว) ประสบการณ์ด้านวัสดุอุปกรณ์(เรียนรู้การใช้เครื่องมือต่างๆ) ประสบการณ์ทางด้านความรู้สึก และการใช้ประสาทสัมผัส

ประสบการณ์เหล่านี้เป็นประสบการณ์ตรง ที่ช่วยส่งเสริมให้เด็กได้เผชิญกับความเป็นจริงที่เกี่ยวข้องกับคน สัตว์ พืช สถานที่และเหตุการณ์ต่างๆ

จุดมุ่งหมายในการสอนศิลปะเด็กปฐมวัย

-         การสอนศิลปะเด็ก ไม่ใช่การสอนเด็กให้วาดรูปเก่ง

-         การสอนศิลปะเด็ก เป็นการปลูกฝังนิสัยอันดีงาม ละเอียดอ่อน

-         ฝึกให้เด็กได้เริ่มต้นการเรียนรู้การใช้เครื่องมือเครื่องใช้ในการทำงานศิลปะ

-         ฝึกการทำงานร่วมกันเป็นทีม

-         นำประสบการณ์ที่ได้รับไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

บทบาทของครูศิลปะ

-         เป็นผู้สร้างบรรยากาศ

-         เป็นผู้ส่งเสริม สนับสนุน

-         เป็นผู้ดูแลเด็กให้สร้างสรรค์งาน

-         เป็นต้นแบบที่ดี

-         เป็นผู้อำนวยความสะดวก

ข้อควรคำนึงในการสอนศิลปะเด็กปฐมวัย

-         หลีกเลี่ยงการให้แบบ

-         พัฒนาความเป็นตัวของตัวเองให้แก่เด็ก

-         ไม่บีบบังคับหรือคาดคั้นเอาความหมายจากภาพ

-         ไม่แก้ไขหรือช่วยเด็กทำผลงาน

-         ไม่วิจารณ์งานศิลปะเด็ก

-         มีส่วนในการช่วยให้ผู้ปกครองเห็นคุณค่าของงานเด็ก

-         ขยายประสบการณ์ทางศิลปะของเด็ก

การเตรียมการสำหรับการสอนศิลปะเด็กปฐมวัย

1.            สร้างข้อตกลงและระเบียบการใช้วัสดุ อุปกรณ์

2.            จัดเตรียมวัสดุ อุปกรณ์ให้เพียงพอ

3.            จัดวางวัสดุ อุปกรณ์ให้สะดวกแก่การใช้งาน

4.            จัดเตรียมเครื่องมือรักษาความสะอาด

5.            จัดเตรียมพื้นที่การทำงานอย่างเหมาะสม

6.            จัดเก็บผลงาน

ลำดับขั้นตอนการสอนศิลปะเด็กปฐมวัย

1.            เลือกเรื่องที่จะสอน

2.            กำหนดจุดมุ่งหมายในการสอน

3.            เตรียมการก่อนสอน : แผนการสอน อุปกรณ์การสอน

4.            ทดลองและตรวจสอบอุปกรณ์ก่อนลงมือสอนจริง

5.            ทำการสอนจริงตามแผน

6.            เตรียมตัวเด็กให้พร้อมก่อนการลงมือทำผลงาน

7.            ครูเป็นผู้ดูแล แนะนำ ช่วยเหลือ

8.            การเก็บ รักษาและการทำความสะอาด

9.            การประเมินผลงานเด็ก

เทคนิควิธีการสอนศิลปะเด็กปฐมวัย

-         เข้าถึง : ดูแลเอาใจใส่

-         เข้าใจ : ความสามารถ ความแตกต่างระหว่างบุคคล

-         ให้ความรัก : รักและเข้าใจ

-         สร้างสรรค์บรรยากาศ : หลากหลาย สนุกสนาน อิสระ

-         มีระเบียบวินัย : มีข้อตกลงร่วมกัน
 ปลอดภัย : คำนึงถึงความปลอดภัยเป็นหลัก

กิจกรรมในคาบเรียน

คำสั่ง : วาดภาพต่อเติมจากเส้นที่กำหนดให้ พร้อมตกแต่งและระบายสีให้สวยงาม

คำสั่ง : วาดลวดลายที่ไม่ซ้ำกันในแต่ละช่อง

คำสั่ง:วาดโครงร่างอะไรก็ได้ที่ชอบ 1 ชนิด และออกแบบลวดลายตามจินตนาการพร้อมระบายสี

บันทึกการเรียนครั้งที่ 3

วิชา การจัดประสบการณ์ศิลปะสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัย

กลุ่มเรียน 106 วันที่ 19 เดือนมกราคม พ.ศ.2558

การจัดประสบการณ์ศิลปะสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัย

ความหมายของศิลปะ

ศิลปะ คือ?? ศิลปะ แต่เดิมหมายถึง งานช่างฝีมือเป็นงานที่มนุษย์ใช้สติปัญญาสร้างสรรค์ขึ้นด้วยความประณีต วิจิตรบรรจง ฉะนั้นงานศิลปะจึงไม่ใช่สิ่งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ แต่เป็นผลงานที่มนุษย์สร้างขึ้น

ศิลปะสำหรับเด็ก

-สิ่งที่แสดงออกซึ่งความเจริญเติบโต ความนึกคิด ความเข้าใจและการแปลความหมายของสิ่งแวดล้อม

-งานศิลปะสำหรับเด็ก ไม่ใช่เพียงแค่การวาดภาพ ระบายสี หรือการประดิษฐ์สิ่งต่างๆเท่านั้น แต่หมายถึงการแสดงออก การสื่อสาร การถ่ายทอดจินตนาการที่เกี่ยวข้องกับตัวเด็กและสิ่งแวดล้อม

ปรัชญาศิลปศึกษา

-มุ่งสนับสนุนความคิดสร้างสรรค์

-เป็นเครื่องมือในการแสดงออก และใช้ความคิดสร้างสรรค์

-ให้ความสำคัญกับกระบวนการสร้างสรรค์ผลงาน

ความสำคัญของศิลปะสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัย

-ตอบสนองความต้องการของเด็กปฐมวัย

-เป็นพื้นฐานทางการศึกษาที่สำคัญสำหรับเด็กปฐมวัย

-ช่วยจัดสรรประสบการณ์ที่ผลต่อการเรียนรู้ให้กว้างมากขึ้น

-ช่วยพัฒนาเด็กเป็นรายบุคคล

-ช่วยเสริมสร้างหรือกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์

ทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับศิลปะ

ทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับความคิดสร้างสรรค์

ทฤษฎีโครงสร้างทางสติปัญญาของกิลฟอร์ด : ศึกษาเกี่ยวกับการวิเคราะห์ตัวประกอบของสติปัญญา

-เน้นเรื่องความคิดสร้างสรรค์

-ความมีเหตุผล

-การแก้ปัญหา

กิลฟอร์ด อธิบายความสามารถของสมองออกเป็น 3 มิติ

มิติที่ 1 เนื้อหา : มิติเกี่ยวกับข้อมูลหรือสิ่งเร้าที่เป็นสื่อในการคิด

มิติที่ 2 วิธีการคิด : มิติที่แสดงลักษณะการทำงานของสมอง

มิติที่ 3 ผลของการคิด : มิติที่แสดงถึงผลที่ได้จากการทำงานของสมอง

ทฤษฎีความคิดสร้างสรรค์ของทอร์แรนซ์

เสนอแนวคิดเกี่ยวกับความคิดสร้างสรรค์ว่าประกอบด้วย

-ความคล่องแคล่วในการคิด

-ความยืดหยุ่นในการคิด

-ความริเริ่มในการคิด

แบ่งลำดับขั้นการคิดสร้างสรรค์เป็น 5 ขั้น

1.ขั้นการค้นพบความจริง

2.ขั้นการค้นพบปัญหา

3.ขั้นการตั้งสมมุติฐาน

4.ขั้นการค้นพบคำตอบ

5.ขั้นยอมรับผลจากการค้นพบ

ทฤษฎีความคิดสองลักษณะ

เป็นทฤษฎีที่กำลังได้รับความสนใจ เพราะเป็นการค้นพบความรู้เกี่ยวกับการทำงานของสมองมนุษย์ นักการศึกษาและนักวิทยาศาสตร์ต่างให้ความสำคัญและสนับสนุนการทำงานของสมอง 2 ซีกอย่างเท่าเทียมกัน เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดเพราะบรรดางานค้นพบทางวิทยาศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ งานสร้างสรรค์ศิลปะและความคิดแปลกใหม่ ล้วนเกิดจากการทำงานของสมองซีกขวา

ทฤษฎีพหุปัญญาของการ์ดเนอร์ (ศักยภาพและความสามารถที่หลากหลายของมนุษย์)

จำแนกความสามารถหรือสติปัญญาของคนเอาไว้ 9 ด้าน ได้แก่ ความสามารถด้านภาษา ด้านดนตรี ด้านกีฬา ด้านมนุษยสัมพันธ์ ด้านธรรมชาติศึกษา ความสามารถในการคิดพลิกแพลงแตกต่างในการแก้ปัญหา ด้านตรรกวิทยา ด้านมิติสัมพันธ์ ด้านจิตวิเคราะห์

ลักษณะสำคัญของทฤษฎีพหุปัญญา

-ปัญญา มีลักษณะเฉพาะด้าน

-ทุกคนสามารถพัฒนาปัญญาแต่ละด้านให้สูงขึ้นได้

-ปัญญาต่างๆสามารถทำงานร่วมกันได้

ทฤษฎีโอตา (AUTA)

เดวิสและซัลลิแวน : ความคิดสร้างสรรค์นั้นมีอยู่ในมนุษย์ทุกคนและสามารถพัฒนาให้สูงขึ้นได้ การพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ตามรูปแบบโอตามีลำดับการพัฒนา 4 ขั้นตอน ได้แก่ การตระหนัก ความเข้าใจ เทคนิควิธีและการตระหนักในความจริงของสิ่งต่างๆ

พัฒนาการทางศิลปะ

1.ขั้นขีดเขี่ย

2.ขั้นเขียนเป็นรูปร่าง

3.ขั้นรู้จักออกแบบ

4.ขั้นการวาดแสดงเป็นภาพ

กิจกรรมในคาบเรียน

วาดภาพหัวข้อ “มือน้อยสร้างสรรค์”

บันทึกการเรียนครั้งที่ 1-2

วิชา การจัดประสบการณ์ศิลปะสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัย

กลุ่มเรียน 106 วันที่ 5-12 เดือนมกราคม พ.ศ.2558

คาบเรียนนี้เป็นคาบเรียนแรกของการเรียนการสอน อาจารย์ได้กล่าวถึงแนวการเรียนการสอนและกฏระเบียบของการเรียนว่าเป็นอย่างไรบ้างจาก Course  Syllabus

คำอธิบายรายวิชา : ความหมาย ความสำคัญ หลักการ แนวคิด และทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับศิลปะสำหรับเด็กปฐมวัย  พัฒนาการทางศิลปะของเด็กปฐมวัย  หลักการจัดกิจกรรมและประสบการณ์ศิลปะสร้างสรรค์เพื่อส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยการเลือกวัสดุอุปกรณ์  เทคนิคและวิธีการส่งเสริมการจัดกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์  การเขียนแผนการจัดประสบการณ์กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์  การเก็บผลงานและการนำเสนอผลงานศิลปะของเด็กปฐมวัย  การประเมินผลพัฒนาการทางศิลปะของเด็กปฐมวัย

หลังจากการศึกษารายวิชานี้แล้ว ผู้เรียนมีพฤติกรรมดังนี้

            1.  ด้านคุณธรรม จริยธรรม : มีความซื่อสัตย์ สุจริต และเสียสละ มีวินัย ตรงต่อเวลา และมีความรับผิดชอบต่อตนเองและสังคม

            2.  ด้านความรู้ : เพื่อให้นักศึกษาอธิบายความหมาย ความสำคัญ หลักการ แนวคิดที่เกี่ยวข้องกับศิลปะสำหรับเด็กปฐมวัยได้ เพื่อให้นักศึกษาวิเคราะห์ทฤษฎีพัฒนาการของเด็กแต่ละวัยเชื่อมโยงสู่การจัดประสบการณ์ด้านศิลปะสำหรับเด็กปฐมวัยได้

3.  ทักษะทางปัญญา : สามารถคิดอย่างมีวิจารณญาณคิดแก้ปัญหา คิดสร้างสรรค์  คิดวิเคราะห์คิดอย่างเป็นระบบเกี่ยวกับทฤษฎีพัฒนาการของเด็กแต่ละวัย สามารถสืบค้น ตีความ ประเมินปัญหาสร้างองค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับเทคนิค วิธีการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย

            4.  ทักษะความสามารถระหว่างบุคคลและความรับผิดชอบ : สามารถใช้ภาษาไทยในการสื่อสาร การนำเสนอได้ถูกต้องเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ สามารถให้ความช่วยเหลือ ร่วมมือในการแก้ปัญหาต่าง ๆ ทั้งบทบาทการเป็นผู้นำ และผู้ร่วมงานและมีปฏิสัมพันธ์ที่ดีกับเด็กปฐมวัย พ่อแม่ผู้ปกครอง

            5.  ทักษะการวิเคราะห์เชิงตัวเลข การสื่อสาร และการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ : มีทักษะการใช้เครื่องมือที่จำเป็นในปัจจุบันเพื่อการศึกษาค้นคว้า และเรียนรู้ประสบการณ์ในการเรียนวิชาการจัดประสบการณ์การเคลื่อนไหวสำหรับเด็กปฐมวัย

            6. ทักษะด้านการจัดการเรียนรู้ : มีความเชี่ยวชาญในการจัดการเรียนรู้กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัยที่มีรูปแบบหลากหลายอย่างสร้างสรรค์ สามารถจัดกิจกรรมการเรียนรู้ศิลปะสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัยโดยนำนวัตกรรมมาใช้ได้อย่างหลากหลาย สามารถบูรณาการทักษะด้านต่างๆในการจัดกิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัย

ข้อตกลงการเรียนวิชาการจัดประสบการณ์ศิลปะสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัย :

            1.  แต่งการสุภาพถูกต้องตามระเบียบของมหาวิทยาลัยและคณะศึกษาศาสตร์

            2.  รักษากิริยา มารยาทและวินัยอย่างเคร่งครัด

            3.  หากเข้าห้องเรียนช้าเกิน 15 นาที ถือว่ามาสาย ถ้ามาสายเกิน 3 ครั้ง ถือว่าขาด 1 ครั้ง

            4.  ต้องมีเวลาเรียนไม่ต่ำกว่า 80 % ของเวลาเรียนทั้งหมด

            5.  หากขาดเรียนต้องมีใบลา หากลาป่วยต้องมีใบรับรองแพทย์

            6.  งานที่ได้รับมอบหมายต้องส่งงานตรงเวลาทุกครั้ง

            7.  ไม่ใช้โทรศัพท์เครื่องมือสื่อสารทุกชนิดขณะที่กำลังเรียน

            8.  งานกลุ่มต้องปฏิบัติตามเกณฑ์โดยเคร่งครัด

กิจกรรมในคาบเรียนที่ 2

จากการทำกิจกรรมวาดตนเองตามจินตนาการ สามารถนำไปเป็นแนวการสอนให้กับเด็กคือ..การให้เด็กทำงานศิลปะอะไรก็ตามเราไม่ควรเปรียบเทียบผลงานเด็กว่าสวยหรือไม่สวย แต่เราควรบอกข้อดีของแต่ละผลงาน การวาดตัวเองเด็กอาจวาดตนเองเป็นสิ่งอื่นที่ไม่ใช่รูปคนก็ได้ เราจึงไม่ควรปิดกั้นจินตนาการเด็ก